IBM จับมือ NASA เปิดตัว AI โอเพนซอร์สช่วยทำแผนที่น้ำแข็งและหลุมอุกกาบาตบนดวงจันทร์
IBM และ NASA ร่วมกันพัฒนาและเปิดตัว NASA-IBM Lunar Foundation Model โมเดลปัญญาประดิษฐ์เพื่อช่วยนักวิทยาศาสตร์วิเคราะห์ข้อมูลภูมิประเทศบนดวงจันทร์
ไอบีเอ็ม (IBM) และองค์การบริหารการบินอวกาศแห่งชาติสหรัฐฯ หรือนาซา (NASA) ได้เปิดตัว นาซา-ไอบีเอ็ม ลูนาห์ ฟาวเดชัน โมเดล (NASA-IBM Lunar Foundation Model) ซึ่งเป็นโมเดลปัญญาประดิษฐ์ (AI) แบบโอเพนซอร์ส (Open-source) ที่ถูกออกแบบมาเพื่อวิเคราะห์ข้อมูลการสำรวจดวงจันทร์ย้อนหลังที่มีอยู่หลายทศวรรษ
เป้าหมายหลักของเครื่องมือนี้คือการช่วยให้นักวิทยาศาสตร์สามารถระบุคุณลักษณะทางภูมิศาสตร์บนดวงจันทร์ได้อย่างแม่นยำยิ่งขึ้น เช่น การค้นหาแหล่งน้ำแข็งในพื้นที่เงามืด ซึ่งมีความสำคัญต่อการนำไปใช้เป็นแหล่งน้ำ ออกซิเจน และเชื้อเพลิงในการสำรวจอวกาศ การทำแผนที่หลุมอุกกาบาตเพื่อช่วยเลือกจุดลงจอดที่ปลอดภัยสำหรับภารกิจในอนาคต รวมถึงการศึกษาประวัติภูเขาไฟบนดวงจันทร์
จากการทดสอบประสิทธิภาพพบว่า โมเดลดังกล่าวมีความแม่นยำในการระบุลักษณะภูมิประเทศสูงกว่าวิธีการแบบดั้งเดิมถึง 23% โดยตัวโมเดลได้รับการฝึกฝน (Train) ด้วยชุดข้อมูลมากกว่า 30 ชั้น (Layers) จากเครื่องมือ 9 ชนิด ใน 4 ภารกิจสำรวจดวงจันทร์ ซึ่งรวมถึงข้อมูลจากยานสำรวจลูนาร์ รีคอนเนสซานซ์ ออร์บิเตอร์ (Lunar Reconnaissance Orbiter)
สำหรับผู้ที่สนใจ นักวิจัยและสาธารณชนทั่วไปสามารถเข้าถึงและใช้งานโมเดลนี้ได้แล้วผ่านทางแพลตฟอร์มฮักกิ้งเฟซ (Hugging Face)
นี่คือความก้าวหน้าสำคัญในการนำ AI มาประยุกต์ใช้กับข้อมูลอวกาศขนาดใหญ่ ช่วยให้การวิเคราะห์พื้นที่เสี่ยงและทรัพยากรบนดวงจันทร์แม่นยำขึ้น และเปิดให้ทีมนักวิจัยทั่วโลกรวมถึงไทยสามารถเข้าถึงเครื่องมือนี้ไปต่อยอดได้ฟรี