ทันเอไอ

'AI Psychosis' คือจุดบอดใหม่ของผู้นำองค์กร เมื่อ CEO เชื่อ AI มากกว่าคนจริง

Fast Company ชี้ปรากฏการณ์ 'AI psychosis' กำลังเป็นจุดบอดใหม่ของผู้นำธุรกิจที่พึ่งพาคำตอบจาก AI มากเกินไป จนเสียการใช้วิจารณญาณในการตัดสินใจ

วงการเทคกำลังพูดถึงปรากฏการณ์ที่เรียกว่า 'AI psychosis' (จิตเภทจาก AI) ในมุมใหม่ โดยบทความของ Fast Company ระบุว่านี่คือจุดบอด (blind spot) ล่าสุดของผู้นำองค์กร หลังผู้บริหารจำนวนมากพึ่งพาและเชื่อถือคำตอบจาก AI มากจนเกินไป จนขาดการใช้วิจารณญาณหรือตรวจสอบข้อมูลด้วยตนเอง

ต้องชี้แจงว่า AI psychosis ไม่ใช่คำวินิจฉัยทางการแพทย์ แต่เป็นคำอุปมาที่ใช้อธิบายพฤติกรรมของผู้นำธุรกิจ คำนี้เริ่มเป็นที่พูดถึงในวงกว้างจากทวีตของ Mitchell Hashimoto ผู้ร่วมก่อตั้ง HashiCorp และถูกขยายความต่อโดย Aaron Levie CEO ของ Box ซึ่งมองว่าเหล่า CEO มีแนวโน้มเผชิญสภาวะนี้มากเป็นพิเศษ เพราะอยู่ห่างไกลจาก 'หน้างานจริง' (last mile of work) ทำให้ตัดสินใจโดยอิงจากผลลัพธ์ของ AI ที่ดูดีเกินจริง

อาการที่ถูกชี้เป็น 'AI psychosis' ในระดับผู้นำ ได้แก่ การเชื่อมั่นในคำแนะนำของ AI สูงกว่าความเห็นของเพื่อนร่วมงานหรือประสบการณ์ของตนเอง การไม่ตรวจสอบความถูกต้องของงานที่ AI ผลิตออกมา และการละเลยการตั้งคำถาม เพราะ AI มักให้คำตอบที่ฟังดูมั่นใจและสนับสนุนความคิดเดิมของผู้นำอยู่แล้ว ซึ่งสร้างผลกระทบแบบ echo chamber (ห้องสะท้อนเสียงที่ได้ยินแต่ความคิดของตัวเอง)

บทความมองว่าสิ่งที่เกิดขึ้นคือความล้มเหลวในการบริหารจัดการ (leadership failure) มากกว่าปัญหาสุขภาพจิต โดยเรียกสภาวะนี้ว่า 'cognitive surrender' หรือการยอมจำนนทางความคิดให้กับ AI

อย่างไรก็ตาม คำว่า AI psychosis ถูกใช้ในอีกบริบทหนึ่งในทางจิตเวช ซึ่งหมายถึงกรณีที่ผู้ใช้งานทั่วไปที่มีภาวะเปราะบางทางจิตใจ อาจถูกกระตุ้นให้เกิดอาการหลงผิดหรือยึดติดกับ AI มากเกินไป ซึ่งเป็นเรื่องคนละประเด็นกับการใช้งานในภาคธุรกิจ แม้จะใช้คำเรียกเดียวกัน

ประเด็นนี้กลายเป็นที่ถกเถียงบน Hacker News ด้วยคะแนน 150 แต้มและความคิดเห็น 90 รายการ สะท้อนว่าคนทำงานสายเทคกำลังกังวลเรื่องการใช้ AI โดยไม่มีการตรวจสอบเช่นกัน