นิคอนริบรางวัลประกวดภาพถ่ายวิทยาศาสตร์ หลังพบผู้ชนะใช้ปัญญาประดิษฐ์สร้างวิดีโอ
ผลงานวิดีโอเซลล์ในระบบทางเดินหายใจของผู้ชนะการประกวด Nikon Small World in Motion ถูกปรับแพ้หลังผู้เชี่ยวชาญพบร่องรอยการใช้ Generative AI
บริษัทกล้องชื่อดัง นิคอน (Nikon) ตัดสินใจริบตำแหน่งรางวัลชนะเลิศจากการประกวดวิดีโอวิทยาศาสตร์ระดับโลก Small World in Motion ประจำปี 2026 หลังจากตรวจสอบพบว่าผลงานที่ได้รับรางวัลมีการใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์ (Generative AI) ซึ่งขัดต่อกติกาดั้งเดิมของการแข่งขัน
ผลงานเจ้าปัญหาดังกล่าวเป็นวิดีโอจำลองโครงสร้างซิเลีย (Cilia) หรือขนเซลล์ในระบบทางเดินหายใจ ส่งเข้าประกวดโดย ดร. หนิง ซู (Dr. Ning Xu) จากมหาวิทยาลัยชิงหัว ก่อนหน้านี้ กลุ่มนักวิทยาศาสตร์และอดีตคณะกรรมการตัดสินได้ออกมาตั้งข้อสังเกตถึงความผิดปกติทางกายandโครงสร้างในภาพ จนนำไปสู่กระบวนการตรวจสอบอย่างเป็นทางการ
ด้าน ดร. หนิง ซู ออกมาชี้แจงยอมรับว่ามีการใช้ AI จริงในขั้นตอนการปรับแต่งภาพหลังการถ่ายทำ (Post-processing) เพื่อช่วยแยกแยะและแสดงผลข้อมูลจากภาพต้นฉบับ แต่เจ้าตัวยังคงเชื่อมั่นว่าไม่ได้ทำผิดกติกาของการแข่งขันแต่อย่างใด
อย่างไรก็ตาม ทาง Nikon ได้ดำเนินการถอดถอนรางวัลและเลื่อนให้ เหงียน นัม เญิฏ (Nguyen Nam Nhat) ผู้ครองรางวัลรองชนะเลิศอันดับสองในตอนแรกขึ้นมาดำรงตำแหน่งชนะเลิศแทน พร้อมทั้งประกาศเตรียมทบทวนกฎกติกาและกระบวนการคัดกรองผลงานให้รัดกุมยิ่งขึ้นเพื่อรับมือกับการแพร่ ภัยของเทคโนโลยี AI ในอนาคต
เหตุการณ์นี้สะท้อนให้เห็นถึงความท้าทายของเวทีประกวดภาพถ่ายและสื่อวิทยาศาสตร์ทั่วโลก ที่ต้องเผชิญเส้นแบ่งที่บางลงเรื่อยๆ ระหว่างการประมวลผลข้อมูลทางวิทยาศาสตร์กับการใช้ Generative AI สร้างภาพ ซึ่งวงการไทยที่เกี่ยวข้องควรระมัดระวังและกำหนดกติกาให้ชัดเจนเช่นกัน