NASA และ IBM เปิดตัว AI โอเพนซอร์สช่วยทำแผนที่หลุมอุกกาบาตและน้ำแข็งบนดวงจันทร์
NASA ร่วมกับ IBM เปิดตัวโมเดลปัญญาประดิษฐ์แบบโอเพนซอร์ส เพื่อช่วยวิเคราะห์ข้อมูลสำรวจดวงจันทร์ ค้นหาน้ำแข็งและทำแผนที่หลุมอุกกาบาตด้วยความแม่นยำสูง
องค์การนาซา (NASA) และไอบีเอ็ม (IBM) ได้ร่วมกันเปิดตัวแบบจำลองปัญญาประดิษฐ์รากฐาน (Foundation Model) สำหรับดวงจันทร์ในรูปแบบโอเพนซอร์ส (Open-source) มีชื่อว่า NASA-IBM Lunar Foundation Model เมื่อวันที่ 10 กันยายน 2026 เพื่อใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลการสังเกตการณ์ดวงจันทร์ย้อนหลังที่มีอยู่เป็นเวลาหลายทศวรรษ
เป้าหมายหลักของ AI ตัวนี้คือการช่วยระบุตำแหน่งของน้ำแข็งที่อาจซ่อนอยู่บนดวงจันทร์ การทำแผนที่หลุมอุกกาบาตเพื่อช่วยเลือกจุดลงจอดที่ปลอดภัยสำหรับนักบินอวกาศ รวมถึงการศึกษาลักษณะทางภูเขาไฟ เพื่อสนับสนุนแผนการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์บนดวงจันทร์ในอนาคต
จากการทดสอบพบว่า โมเดลดังกล่าวมีความแม่นยำในการระบุลักษณะทางภูมิศาสตร์ที่สำคัญบนดวงจันทร์สูงกว่าวิธีการทั่วไปถึง 23% โดยผ่านการฝึกฝนด้วยชุดข้อมูลขนาดใหญ่ที่รวบรวมมาจาก 9 เครื่องมือ บนภารกิจของ NASA จำนวน 4 ภารกิจ ซึ่งรวมถึงยานสำรวจดวงจันทร์ Lunar Reconnaissance Orbiter
สำหรับผู้ที่สนใจ นักพัฒนาและนักวิจัยสามารถเข้าถึงและดาวน์โหลดโมเดลนี้ได้ผ่านทางแพลตฟอร์ม Hugging Face รวมถึงสามารถเข้าไปดูซอร์สโค้ดเพื่อทดลองใช้งานต่อได้บน GitHub เพื่อช่วยกันต่อยอดงานวิจัยด้านอวกาศระดับโลก
การเปิดซอร์สโค้ดและโมเดลนี้ให้ใช้งานฟรีบนแพลตฟอร์มระดับโลก ช่วยให้นักวิจัยและผู้สนใจทั่วโลกรวมถึงในไทย สามารถเข้าถึงเทคโนโลยีอวกาศขั้นสูงเพื่อนำไปต่อยอดการศึกษาดวงจันทร์ได้ง่ายขึ้นโดยไม่ต้องพัฒนาจากศูนย์