ทันเอไอ

Anthropic เฉลยลายน้ำในข้อความ Claude ใช้สถิติแพทเทิร์นคำ ไม่มีอักขระซ่อน แต่ลบยากกว่าที่คิด

Anthropic ชี้แจงกลไกลายน้ำในข้อความที่ Claude สร้าง ยืนยันใช้เทคนิคเชิงสถิติผ่านมาตรฐาน SynthID-Text ไม่มีอักขระพิเศษแฝง และยังติดไปกับข้อความแม้ถูกคัดลอกไปใช้ต่อ

หลัง Anthropic ประกาศนโยบายฝังลายน้ำ (watermark) ในข้อความและไฟล์ที่สร้างจาก AI เพื่อให้เป็นไปตามกฎหมาย EU AI Act ของสหภาพยุโรป ก็เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์ทันที เพราะมาตรการนี้มีผลกับผู้ใช้ทั่วโลก ไม่ใช่เฉพาะในยุโรป ขณะที่หลายคนตั้งคำถามว่าลายน้ำดังกล่าวน่าจะลบออกได้ไม่ยาก

ล่าสุด Anthropic ออกมาอธิบายเพิ่มเติมผ่าน Help Center ว่า บริษัทใช้เทคนิค Statistical Watermarking (ลายน้ำเชิงสถิติ) โดยปรับแต่งความน่าจะเป็นในการเลือกคำ (Token) ระหว่างที่โมเดลสร้างข้อความ ทำให้เกิดรูปแบบทางสถิติที่ตรวจจับได้ แต่ตัวข้อความยังอ่านได้ปกติ ไม่ต่างจากข้อความทั่วไป และยืนยันชัดเจนว่าไม่มีการแทรกอักขระพิเศษหรือ Unicode ที่ซ่อนไว้แต่อย่างใด

มาตรฐานที่ใช้คือ SynthID-Text ซึ่งพัฒนาโดย Google DeepMind กลไกนี้ทำให้ลายน้ำ "ติดไปกับข้อความ" แม้ผู้ใช้จะคัดลอกแล้ววาง (copy-paste) ไปที่อื่น อย่างไรก็ตาม ความสามารถในการตรวจจับอาจลดลงหรือหายไปได้ หากข้อความถูกแก้ไขหรือเรียบเรียงใหม่อย่างหนัก (heavy editing/paraphrasing)

เหตุผลเบื้องหลังคือการปฏิบัติตาม EU AI Act มาตรา 50 ที่กำหนดเรื่องความโปร่งใสของเนื้อหาที่สร้างโดย AI โดย Anthropic จะเริ่มใช้กับโมเดลที่เปิดตัวตั้งแต่วันที่ 2 สิงหาคม 2026 เป็นต้นไป และบังคับใช้ในระดับโลก ข้อมูลนี้ได้รับการรายงานตรงกันโดยสำนักข่าวต่างประเทศอย่าง Engadget และ Forbes ซึ่งยืนยันว่า Anthropic เลือกใช้วิธีทางสถิติแทนการฝัง metadata หรืออักขระซ่อน