NASA จับมือ IBM ปล่อย AI วิเคราะห์ดวงจันทร์แบบโอเพนซอร์สบน Hugging Face
NASA และ IBM เปิดตัวโมเดลปัญญาประดิษฐ์ฐานรากด้านภูมิสารสนเทศสำหรับดวงจันทร์แบบโอเพนซอร์ส เพื่อช่วยวิเคราะห์ข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมและเตรียมความพร้อมสำรวจอวกาศ
องค์การนาซา (NASA) และบริษัท ไอบีเอ็ม (IBM) ได้ประกาศเปิดตัวโมเดลปัญญาประดิษฐ์ฐานราก (Foundation Model) ด้านภูมิสารสนเทศสำหรับดวงจันทร์อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 10 กันยายน 2026 โดยพัฒนาขึ้นเพื่อให้เป็นระบบโอเพนซอร์ส (Open-source) ที่เปิดให้นักวิจัยและสาธารณะเข้าถึงได้ผ่านแพลตฟอร์มฮักกิ้งเฟซ (Hugging Face)
วัตถุประสงค์หลักของโมเดลนี้คือการสนับสนุนการวิจัยทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับดวงจันทร์ โดยช่วยในการวิเคราะห์ข้อมูลภาพถ่ายและข้อมูลจากดาวเทียมที่สะสมมานานหลายทศวรรษ การใช้งานหลักครอบคลุมถึงการระบุหลุมอุกกาบาต (Craters) การวิเคราะห์ลักษณะทางภูเขาไฟ (Volcanic features) และการตรวจหาแหล่งน้ำแข็งในพื้นที่เงามืดถาวร ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญในการเตรียมความพร้อมสำหรับการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ในอนาคต
สำหรับการฝึกฝนโมเดล (Model training) ทางทีมพัฒนาได้ใช้ข้อมูลจากหลายแหล่งมารวมกัน รวมถึงข้อมูลจากยานสำรวจลูนาร์รีคอนเนสเซนส์ออร์บิเตอร์ (Lunar Reconnaissance Orbiter หรือ LRO) ของนาซา และข้อมูลจากภารกิจคางูยะ หรือ เซลีเน่ (Kaguya/SELENE) ของประเทศญี่ปุ่น โดยประกอบด้วยข้อมูลหลายชั้นจากหลากหลายเครื่องมือ เพื่อให้โมเดลมีความแม่นยำสูงในการจำแนกและประมวลผลพื้นผิวของดวงจันทร์
การเปิดโมเดล AI ระดับองค์กรอวกาศให้ใช้งานแบบโอเพนซอร์สช่วยให้นักวิจัยทั่วโลก รวมถึงในไทย เข้าถึงเครื่องมือวิเคราะห์ข้อมูลอวกาศขั้นสูงได้ง่ายขึ้นโดยไม่ต้องพัฒนาเองจากศูนย์