นักวิจัยเสนอกรอบทฤษฎี ตั้งคำถามว่า AI อาจกำหนดทิศทางวิวัฒนาการของตัวเองได้หรือไม่
งานวิจัยบน arXiv เปรียบเทียบการปรับตัวสามแบบ ได้แก่วิวัฒนาการแบบดาร์วิน แบบลามาร์ค และแบบที่เอเจนต์ AI เป็นผู้เลือกทิศทางเอง พร้อมตั้งคำถามเรื่องความเร็วและความปลอดภัย
งานวิจัยชิ้นนี้ชื่อ "Adapting the Process of Adaptation" เผยแพร่บน arXiv ในหมวด cs.AI โดยมี Andrew W. Lo และ Chaoyi Zhao เป็นผู้เขียน รหัสเอกสารคือ arXiv:2611.07048 และระบุวันส่งเป็น 4 พฤศจิกายน 2026
แนวคิดหลักของงานคือการเปรียบเทียบการปรับตัวของสิ่งมีชีวิตสามแบบเมื่อสภาพแวดล้อมเปลี่ยน แบบแรกคือวิวัฒนาการแบบดาร์วิน ซึ่งอาศัยการคัดเลือกโดยธรรมชาติ แบบที่สองคือวิวัฒนาการแบบลามาร์ค ซึ่งเพิ่มการถ่ายทอดสิ่งที่เรียนรู้ได้ระหว่างรุ่น และแบบที่สามคือวิวัฒนาการที่เอเจนต์กำหนดเอง (agent-directed evolution) ซึ่งเอเจนต์สร้างและประเมินพฤติกรรมรูปแบบต่างๆ ของตัวเอง และเลือกเองว่าจะค้นหาทางเลือกอย่างกว้างขวางแค่ไหน
ผู้เขียนตั้งคำถามว่า เมื่อ AI มีความสามารถในการแก้ไขและประเมินพฤติกรรมของตัวเอง มันจะพัฒนาได้เร็วแค่ไหน และการพัฒนานั้นจะปลอดภัยได้อย่างไร จากส่วนที่เผยแพร่ในบทคัดย่อ งานระบุว่าเมื่อการเรียนรู้มีประสิทธิภาพเพียงพอ กลไกเหล่านี้จะแสดงพฤติกรรมที่ก้าวหน้าขึ้นเป็นลำดับ แต่ข้อสรุปฉบับเต็มไม่อยู่ในเนื้อหาที่เรามี จึงยังไม่สามารถอธิบายรายละเอียดของข้อค้นพบนั้นได้
สิ่งที่ควรระวังคือ นี่เป็นกรอบทฤษฎี ไม่ใช่การทดลองกับระบบจริง และเป็นพรีปรินต์ที่ยังไม่ผ่านการตรวจโดยผู้เชี่ยวชาญภายนอก ตอนนี้จึงยังไม่มีหลักฐานอิสระที่ยืนยันว่าแนวคิดนี้ใช้ได้ในทางปฏิบัติ
แนวคิดที่ให้ AI มีส่วนกำกับการพัฒนาของตัวเองเป็นประเด็นที่นักวิจัยด้านความปลอดภัย AI ให้ความสนใจมากขึ้น เพราะเกี่ยวข้องโดยตรงกับคำถามว่าการควบคุมระบบ AI ที่เรียนรู้เองควรเป็นอย่างไร