นักวิจัยตั้งคำถาม: AI ทำ R&D อย่างสร้างสรรค์ได้จริงหรือไม่
โพสต์ของนักวิจัยคนหนึ่งที่ถูกแชร์บน Hacker News ชี้ว่า AI ยังเลือกเอกสารและออกแบบการทดลองได้ไม่ดี แม้จะเร่งงานบางอย่างได้มาก
ข้อความที่ชื่อว่า "I struggle to believe that AI R&D is ingenious" ถูกแชร์บน Hacker News ได้คะแนนกว่า 200 และมีความเห็นกว่า 200 รายการ ต้นทางคือโพสต์ของ Arjun Panickssery บน LessWrong ที่เล่าประสบการณ์ใช้ AI ทำงานวิจัยด้านเกมและปรัชญา
ผู้เขียนบอกว่าเขาเชื่อยากว่า AI จะมีความคิดสร้างสรรค์ในงาน R&D ได้มาก โดยยกตัวอย่างว่า AI เลือกเอกสารสำคัญได้ไม่ดี และออกแบบการทดลองได้ไม่ค่อยดี แต่เขาก็รายงานด้วยว่า เมื่อมีมนุษย์คอยชี้แนะ AI ช่วยเร่งการแจกแจงตาเดินในเกม Scrabble ได้ราว 10 เท่า
ตัวเลข 10 เท่านี้เป็นคำรายงานของผู้เขียนเอง และยังไม่พบการตรวจซ้ำอิสระจากแหล่งอื่นที่ค้นเจอ บทความที่นำข้อความนี้ไปเล่าต่อก็ระบุข้อจำกัดนี้ไว้เช่นกัน
เพื่อเทียบบริบท รายงานของ Anthropic เผยแพร่เมื่อ 5 พฤศจิกายน 2026 วิเคราะห์ 207,000 เซสชันวิจัยที่ใช้ Claude พบว่านักวิจัยใช้ AI ไปกับการวิเคราะห์ข้อมูลและการเขียนมากกว่าการสร้างแนวคิดหรือสมมติฐาน ข้อมูลนี้บอกรูปแบบการใช้งาน ไม่ได้บอกว่า AI คิดค้นไม่ได้ และผู้เผยแพร่เป็นบริษัทที่พัฒนาโมเดลเอง
อีกด้านหนึ่ง Google DeepMind รายงานระบบ AlphaEvolve ที่ค้นหาและปรับปรุงอัลกอริทึมได้ โดยมีระบบตรวจและให้คะแนนโปรแกรมอัตโนมัติกำกับ ผลลัพธ์นี้แสดงว่า AI ทำงานค้นหาได้ดีเมื่อวัดผลได้ชัด แต่ไม่ได้พิสูจน์ว่า AI ทำ R&D ที่มีความคิดริเริ่มได้ทั้งหมด
สรุปคือโพสต์นี้เป็นความเห็นจากประสบการณ์ส่วนตัว ไม่ใช่ผลวิจัยที่ชี้ขาดได้ คำถามที่ยังเปิดอยู่คือ AI เก่งในขั้นตอนไหนของงานวิจัย และขั้นตอนใดยังต้องพึ่งการตัดสินใจของคน
นักวิจัยและทีมพัฒนาในไทยที่กำลังนำ AI มาใช้ในงานวิจัยควรแยกให้ออกว่างานไหนเร่งได้จริงและงานไหนยังต้องใช้วิจารณญาณของคน ก่อนตัดสินใจลงทุนหรือปรับกระบวนการทำงาน